Η ίδρυση ενός κόμβου φυσικού αερίου στα ελληνοτουρκικά σύνορα θα ωφελήσει και τις δύο χώρες και την ΕΕ, παρέχοντας ένα σημείο αναφοράς, όπου οι τιμές του φυσικού αερίου θα καθορίζονται από τον ανταγωνισμό στις διαφορετικές πηγές αερίου, δήλωσαν από κοινού ο Δρ. Gurkan Kumbaroglu και ο Δρ. Κώστας Ανδριοσόπουλος.

Ο Δρ. Κώστας Ανδριοσόπουλος, Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΔΕΠΑ, δήλωσε: «Βλέπω δυνητικά νέους όγκους αερίου που έρχονται στην Ευρώπη μέσω της Τουρκίας, μια μεγάλη χώρα διέλευσης λόγω της τοποθεσίας της και της εγγύτητάς της, δίπλα στους περισσότερους από τους μεγαλύτερους υφιστάμενους και ενδεχομένως νέους προμηθευτές φυσικού αερίου». Επίσης ανέφερε χαρακτηριστικά ότι  «Ένας κοινός αγωγός φυσικού αερίου στα σύνορα είναι μια πιθανή έκβαση, καθώς εκτός από κάθε νέο όγκο αερίων που διέρχεται, υπάρχει ήδη αμφίδρομη διασύνδεση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, η οποία έχει αρκετή πλεονάζουσα χωρητικότητα (7 δισεκατομμύρια εκατοστά/ έτος, ο αγωγός διασχίζει το Karacabey στην Τουρκία και την Κομοτηνή στην Ελλάδα)».

Το έργο του Τουρκικού  αγωγού που σχεδιάζεται από τη Ρωσία θα μπορεί να μεταφέρει στην Τουρκία 32 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως, ενώ ο αγωγός φυσικού αερίου της Τουρκίας (TANAP) θα ξεκινήσει τις πρώτες παραδόσεις φυσικού αερίου Αζερίας με ετήσιο όγκο 16 δις κυβικά μέτρα το 2018. Αν και μερικοί από τους όγκους αυτούς θα εξυπηρετήσουν την εγχώρια κατανάλωση της Τουρκίας, ένα σημαντικό μέρος αυτών θα φτάσει στην Ευρώπη.

«Η μεγάλη ζήτηση προέρχεται από την Ευρώπη. Από την προσφορά στη ζήτηση, το φυσικό αέριο πρέπει να μεταφερθεί στην Ευρώπη και για να υπάρξει ανταγωνισμός, χρειάζεται ένας κόμβος αερίου», δήλωσε ο Δρ. Gurkan Kumbaroglu.

«Μπορεί να υπάρχουν και άλλες πηγές αερίου που προέρχονται από τη Μεσόγειο, το Ιράκ και το Ιράν. Έτσι, η Τουρκία βρίσκεται στη μοναδική θέση να έχει αυτές τις πηγές γύρω της», δήλωσε ο Δρ. Kumbaroglu.

Οι ειδικοί δήλωσαν ότι τα ελληνοτουρκικά σύνορα βρίσκονται σε μια φυσική θέση που τους επιτρέπει να συναντήσουν όλες αυτές τις πηγές αερίου - από τη Ρωσία, την Κασπία και στο μέλλον από τις περιοχές της Μεσογείου και του Κόλπου, και έτσι να καθορίσουν την τιμή του φυσικού αερίου με έναν ανταγωνιστικό τρόπο βασισμένο στα στοιχεία της προσφοράς και της ζήτησης της αγοράς.

«Η ιδέα του ανταγωνισμού στο φυσικό αέριο είναι να μετατρέψει το φυσικό αέριο σε μια ανταγωνιστική αγορά. Η ιδανική τοποθεσία για αυτόν τον κόμβο είναι τα τουρκο-ελληνικά σύνορα. Ένας πραγματικά φυσικός κόμβος, όπου η τιμή αναφοράς θα μπορούσε να βασιστεί σε πραγματικές τιμές διαπραγμάτευσης και όχι σε εικονικές», εξήγησε ο Δρ. Kumbaroglu.

«Η συνεργασία Τουρκίας-Ελλάδας για τη δημιουργία ενός κοινού κόμβου θα ήταν πολύ επωφελής για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη και θα πρέπει να υποστηριχθεί από την ΕΕ, καθώς θα οδηγήσει σε μεγαλύτερο ανταγωνισμό και μεγαλύτερη ασφάλεια εφοδιασμού στην ευρωπαϊκή αγορά. Δεν υπάρχει μόνο το ρωσικό αέριο και είναι σημαντικό να υπάρχει προσφορά αερίου από διάφορες άλλες πηγές για τη διευκόλυνση του ανταγωνισμού. Ο κοινός αυτός κόμβος θα φέρει οικονομικά οφέλη και στις δύο χώρες αλλά και στην ΕΕ και θα διευκολύνει επίσης τη συνεργασία και σε άλλους τομείς», πρόσθεσε.

Επιπλέον, ο Δρ. Ανδριοσόπουλος δήλωσε ότι στην περίπτωση που o τουρκικός άξονας μεταφέρει τελικά ρωσικό φυσικό αέριο στα τουρκο-ελληνικά σύνορα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί η σχεδιασμένη διασύνδεση των υποδομών εντός των συνόρων της ΕΕ για να φθάσει το φυσικό αέριο στις ευρωπαϊκές αγορές.

«Οι όγκοι φυσικού αερίου που προέρχονται από την ελληνική και την τουρκική πλευρά στην ευρωπαϊκή αγορά δημιουργούν μια ιδανική προϋπόθεση για την ύπαρξη ενός κόμβου στα σύνορα, όπου μπορεί να γίνει σημείο αναφοράς για την τιμή του φυσικού αερίου στην περιοχή», δήλωσε.

«Αυτή η ιδέα θα εξυπηρετούσε επίσης την ασφάλεια του φυσικού αερίου των Βαλκανίων μέσω του «Κάθετου Αγωγού» από το νότο προς το βορρά, όπου το φυσικό αέριο που προέρχεται από αγωγούς και αγορές LNG, μπορεί επίσης να φτάσει στις αγορές φυσικού αερίου της Βουλγαρίας, της Σερβίας, της Ρουμανίας, της Ουγγαρίας ακόμα και της Ουκρανίας» πρόσθεσε.

Ο Δρ. Ανδριοσόπουλος εξήγησε ότι η ΔΕΠΑ και οι συνεργάτες της έχουν επίσης προωθήσει το έργο ενός πλωτού τερματικού σταθμού LNG στη Βόρεια Ελλάδα, που θα δέχεται αέριο από τις παγκόσμιες αγορές, από υφιστάμενους προμηθευτές όπως το Κατάρ και την Αλγερία, αλλά και από νέους, όπως οι ΗΠΑ ή η Αυστραλία, η οποία θα τροφοδοτεί τον κοινό προτεινόμενο κόμβο αερίου.

- Ποια είναι η στάση της Ρωσίας απέναντι στον συγκεκριμένο κόμβο;

Η Ρωσία, ο μεγαλύτερος προμηθευτής φυσικού αερίου στην Ευρώπη και την Τουρκία, προτιμά συνήθως τις μακροπρόθεσμες συμβάσεις πώλησης μεγάλου όγκου αερίου, προκειμένου να αποκτήσει την καλύτερη τιμή ως πωλητής. Από την άλλη πλευρά, ο κεντρικός κόμβος θα είχε ρωσικό φυσικό αέριο για να ανταγωνιστεί στα σύνορα με άλλες πηγές φυσικού αερίου και θα μπορούσε να μειώσει την τιμή του στην τελική αγορά.

Οι ειδικοί τόνισαν ότι η παγκόσμια αγορά αερίου έχει αλλάξει και η Ρωσία θα προσαρμοστεί στο νέο περιβάλλον..

«Η Ρωσία πρέπει να προσαρμοστεί και έχει προσαρμοστεί ήδη στα βόρεια τμήματα της Ευρώπης. Αυτή είναι η νέα πραγματικότητα της παγκόσμιας αγοράς φυσικού αερίου, κυρίως λόγω της αύξησης των όγκων του LNG που θα καταστήσουν το φυσικό αέριο "πραγματικό"- εμπορεύσιμο - αγαθό. Η Τουρκία είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής ρωσικού φυσικού αερίου μετά τη Γερμανία, και η Ελλάδα είναι η πύλη προς την Ευρώπη», δήλωσε ο Δρ. Ανδριοσόπουλος.

«Είμαστε δύο έθνη που βρίσκονται στο σταυροδρόμι δύο κόσμων - της Ευρώπης και της Ασίας. Εάν ένα έργο συμμορφώνεται με τους κανονισμούς της ΕΕ και το Τρίτο Ενεργειακό Πακέτο, τότε η Ευρώπη θα το υποστηρίξει», πρόσθεσε.

Ο Δρ. Ανδριοσόπουλος τόνισε επίσης ότι η Τουρκία και η Ευρώπη, ως ενιαία αγορά, αποτελούν υφιστάμενες και παραδοσιακές αγορές φυσικού αερίου για τη Ρωσία, η οποία θα εξακολουθήσει να προμηθεύει φυσικό αέριο σε αυτές τις αγορές και θα διαδραματίσει κεντρικό ρόλο, καθώς η υποδομή έχει ήδη δημιουργηθεί. Παρόλα αυτά, όλες οι προαναφερθείσες εξελίξεις στον τομέα του φυσικού αερίου θα βοηθήσουν τόσο την Τουρκία όσο και την Ευρώπη, ιδιαίτερα το νοτιοανατολικό τμήμα της ΕΕ, ώστε να μην εξαρτώνται αποκλειστικά από έναν μόνο προμηθευτή και να διαφοροποιήσουν έτσι τις πηγές εφοδιασμού τους επιτυγχάνοντας έτσι ενεργειακή ασφάλεια, ο οποίος είναι και ο στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ενέργειας.

Ο κ. Kumbaroglu δήλωσε ότι μπορεί να είναι δύσκολο για τη Ρωσία να έχει μακροπρόθεσμες διμερείς συμβάσεις για να πουλήσει το φυσικό αέριο και πρόσθεσε ότι «Το εμπόριο φυσικού αερίου μετατοπίζεται ολοένα και περισσότερο στην παγκόσμια αγορά».

«Πιστεύω ότι θα μπορούσαμε επίσης να λάβουμε βοήθεια και οικονομική υποστήριξη από την ΕΕ, επειδή ένας κοινός κόμβος θα ήταν σίγουρα προς το συμφέρον της Ευρώπης, υποστηρίζοντας τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την επίτευξη ενός πιο ανταγωνιστικού, ασφαλούς και βιώσιμου ενεργειακού συστήματος», πρόσθεσε.

Ο κ. Kumbaroglu, ο οποίος είναι και ο εκλεγμένος Πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης για την Ενεργειακή Οικονομία (IAEE), σημείωσε ότι η Ελληνική Δεξαμενή Σκέψης για την Ενεργειακή Οικονομία (ΗΑΕΕ) ιδρύθηκε από τον Πρόεδρο της, Δρ. Κώστα Ανδριοσόπουλο, ως παράρτημα του IAEE, και πρόσθεσε ότι η εναρκτήρια ημερίδα του της ΗΑΕΕ θα λάβει χώρα στην Αθήνα τον Ιανουάριο του 2016.

«Αποφασίσαμε να συνεχίσουμε τις τοπικές μας δραστηριότητες ως τριμερή συνεργασία μεταξύ του Τουρκικής Ένωσης, της Ελληνικής Ένωσης και της Ιταλικής Ένωσης Ενεργειακής Οικονομίας. Θα εντατικοποιήσουμε αυτήν τη συνεργασία με ετήσια συνέδρια που θα διοργανώνονται με στην Κωνσταντινούπολη, την Αθήνα και τη Ρώμη».